Ο «Έρασμος» ευχαριστεί εγκάρδια τον επί σειρά ετών αρωγό και χορηγό του έργου μας,  κ. Γεράσιμο Καλλιγά, για την από πλευράς του γενναιόδωρη προσφορά σημαντικού ποσού,  προς κάλυψη έκτακτων αναγκών ωφελούμενων του Συλλόγου μας.

Η σταθερή και διαχρονική υποστήριξη του κ. Καλλιγά απέναντι στον «Έρασμο» έχει συντελέσει καθοριστικά στην ενίσχυση των παρεχόμενων υπηρεσιών μας.

Κάθε ευγενική χορηγία ή δωρεά των συμπολιτών μας συμβάλλει στην αναβάθμιση του μέσου όρου της ποιότητας ζωής των ευάλωτων ανθρώπων που συνδράμουμε, στη μείωση των όποιων ανισοτήτων και προάγει σημαντικά  τον τοπικό μας πολιτισμό.

Για την  οικονομική ενίσχυση του Γηροκομείου Βέροιας, οι τραπεζικοί λογαριασμοί ,που μπορείτε να βοηθήσετε είναι οι εξής :
-ALPHA  BANK  IBAN:  GR78 0140 8290 8290 0200 1000 024,
-Τράπεζα Πειραιώς IBAN: GR60 0172 2430 0052 4301 6849 781 και
-Εθνική Τράπεζα ΙΒΑΝ: GR7401103250000032548030355 καθώς και του ΑΔΕΛΦΑΤΟΥ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΥ ΒΕΡΟΙΑΣ  ALPHA  BANK  ΙΒΑΝ: GR80 0140 8300 8300 0200 1000 070.
Επίσης όσοι Συμπολίτες μας έχουν φάρμακα που δεν χρειάζονται  και θέλουν  να τα  προσφέρουν στο  Γηροκομείο Βέροιας, το τηλέφωνο του Γηροκομείου Βέροιας είναι 2331024891.

γράφει ο Ηλίας Τσέχος

Αποκαλυπτήρια γλυπτού Γιάννη Μπουτάρη, στο Κτήμα Κυρ- Γιάννη, Γιαννακοχώρι Νάουσας, φυσικού μεγέθους, ορείχαλκος, από τον γλύπτη Στέλιο Σάρρο, χυτευμένο στα εργαστήρια Βαγγέλη και Παναγιώτη Χούνταση, επιμελώντας η Νικομάχη Καρακωστάνογλου, έγιναν Παρασκευή 6.3.2026, με συγκίνηση στη μνήμη του Ξινόμαυρου Γιάννη Μπουτάρη, άρχοντα οίνου και οραμάτων, αποχαιρετώντας 9.11.2024.
Καθιστός ο Γιάννης Μπουτάρης, ήρεμος φιλόσοφος στα αμπέλια του, δημιουργεί το μάταιο της αιωνιότητας, τη δοξασία της ζωής, το αλάνθαστο τέλος της χαράς, το μέγεθος δίχως μέτρα και σταθμά, πίνοντας ατάραχος λευκές σελίδες ντυμένος, αφαιρώντας κάθε μοναχία, αναδεύοντας τις ποικιλίες με τις γεύσεις, χωρώντας να καθίσουν πλάι του, πλάι μας, όλοι οι πολιτισμοί μίας ρώγας.
Τα αποκαλυπτήρια τέλεσαν: Στέλιος Μπουτάρης, Μιχάλης Μπουτάρης, ο νεότερος Γιάννης Μπουτάρης, συνεορτάζοντας με όλους τους εργαζόμενους στα Κτήματα Κυρ-Γιάννη και Αμυνταίου, της εταιρείας.
Χαίρε Γιάννη Μπουτάρη
Ο οίνος ρέω ποταμός

Αθώος και αμαρτωλός

Οι Εκδόσεις Αποστακτήριο, η Δημοτική βιβλιοθήκη - Κέντρο Μουσικής Μακροχωρίου και η συγγραφέας Ρένα Αθανασοπούλου σάς προσκαλούν στη διαδραστική παρουσίαση του δίγλωσσου παιδικού βιβλίου «Το σεντούκι με τα χαμόγελα» το Σάββατο 14 Μαρτίου 2026 στις 11 το πρωί στο χώρο της βιβλιοθήκης (Αριστοτέλους 100, Μακροχώρι Ημαθίας).

Η παρουσία σας θα μας τιμούσε ιδιαίτερα!

Σελίδα του βιβλίου:

https://www.apostaktirio-books.gr/product/tο-σεντούκι-με-τα-χαμόγελα/

Λίγα λόγια για το βιβλίο…

Σε μια ηλιόλουστη πόλη, γεμάτη χαρούμενα παιδιά και πολύχρωμα Σχολεία ένας απρόσμενος επισκέπτης θα προσπαθήσει να κρύψει τα χαμόγελά τους και να μετατρέψει τους μαθησιακούς χώρους σε άψυχες αίθουσες που θυμίζουν φυλακές.

Θα τα καταφέρει ή οι μαθητές και οι δάσκαλοι θα κάνουν την επανάστασή τους; Θα μπορέσει ο άγνωστος άντρας να κατανοήσει την αξία της ελεύθερης έκφρασης; Θα επανέλθουν ξανά το γέλιο και η χαρά στα πρόσωπα των παιδιών;

Αυτή η ιστορία θέλει να μας υπενθυμίσει ότι η διαδικασία της εκπαίδευσης δεν χρειάζεται αυστηρούς και μονότονους κανόνες, αλλά αντιθέτως πρέπει τα παιδιά να αναπτύσσουν ελεύθερα τις δεξιότητές τους, να εκφράζουν με θάρρος τις απόψεις τους και να λειτουργούν πάντα με πνεύμα ομαδικότητας και αλληλεγγύης. Μήπως τελικά το παιχνίδι και η ενασχόληση με τις Τέχνες δείχνουν τον δρόμο προς την αληθινή γνώση;

* Περιέχει αφήγηση στα ελληνικά και αγγλικά όπως και ένα τραγούδι με QR code.

Στο μέσο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, η Αγία μας Εκκλησία υψώνει και προβάλλει τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου, για να ενισχύσει πνευματικά τους πιστούς στον αγώνα της νηστείας.

Ως εκ τούτου την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως στον Ιερό Ναό του Αγίου Λουκά του Ιατρού στην Ιερά Μονή Παναγίας Δοβρά Βεροίας θα τεθεί σε προσκύνηση τεμάχιο του Τιμίου Ξύλου από το Σταυρό του Κυρίου μας, μαζί με Ιερά Λείψανα των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και Τιμίους Λίθους από τον Φρικτό Γολγοθά και τον Πανάγιο Τάφο.

Το Σάββατο 14 Μαρτίου στις 6:00 μ.μ. θα τελεστεί Αρχιερατικός Αναστάσιμος Εσπερινός, ενώ την Κυριακή 15 Μαρτίου στις 7:30 π.μ. θα τελεστεί Όρθρος – Αρχιερατικό Συλλείτουργο & τελετή προσκυνήσεως του Τιμίου Σταυρού προεξάρχοντος του Ποιμενάρχου μας κ. Παντελεήμονος.

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Λουκά θα παραμείνει ανοιχτός την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως από τις 7:00 π.μ. έως τις 1:30 μ.μ. και από τις 4:00 μ.μ. έως τις 8:00 μ.μ. και θα τίθενται σε προσκύνηση ο Τίμιος Σταυρός και το χαριτόβρυτο Ιερό Λείψανο του Αγίου Λουκά του Ιατρού.

Τηλ. επικοινωνίας: 6975725113 (π. Ιωσήφ)

Ένα  χειμωνιάτικο τοπίο  της ΄Ημαθιώτικης φύσης μας καλωσορίζει. Γεμάτο γοητεία μέσα στο φωτεινό γεμάτο μυστήριο  χρώμα της γης  και του ορίζοντα.

Μέσα  στην απέραντη σιωπή πήραμε το μονοπάτι, εμείς  και  κανείς άλλος, μόνο το τραγούδι των πουλιών.

Ξεκινήσαμε χωρίς βιασύνη από την Ελιά  Κυριακή  πρωί στις  7+30  για ορειβασία κοντά στη γειτονιά μας, στην περιοχή του Ξηρολίβαδου.

Ανεβαίνουμε τον φιδωτό δρόμο,  δρόμος πνιγμένος στην κυριολεξία από πανύψηλες οξιές και άλλα δένδρα, σε ένα αιώνιο αγκάλιασμα.

Μετά από μια διαδρομή  30 λεπτών φθάσαμε στο Ξηρολίβαδο. 

Φορτισμένη η πλαγιά του χωριού από την ιστορία μας υποδέχεται μέσα στο Κυριακάτικο πρωινό, έρημο από κίνηση και ανθρώπους.

Τα τελευταία χρόνια έχουν χτιστεί και μερικά πέτρινα σπίτια σημάδι ευημερίας.

Σε γνωστό έγγραφο του τουρκικού ιεροδικείου της Βέροιας το Ξηρολίβαδο μνημονεύεται πολλές φορές από το 1640.

Οι Τούρκοι περιστασιακά το αποκαλούσαν Ουζούντζιοβα ή και Άνω Ουζουντζά. Ο περίφημος Γάλλος περιηγητής Μπουκαμβίλ που πέρασε από το τότε κατεστραμμένο χωριό το 1806 αναφέρεται για το όρος Ξηρολίβαδο  και για το χωριό που ήταν κτισμένο σε μια κοιλάδα 4 λευγών κατοικημένο από Τούρκους κονιάρηδες. Το χωριό με το ίδιο όνομα αναφέρεται και σε δημοτικά τραγούδια, όπως σε ένα που εξιστορεί εκστρατεία του περίφημου Νικοτσάρα.

Οι  κάτοικοι συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821.

Σπουδαίος αγωνιστής ήταν ο Απόστολος ( Λιόλιος) Ξηρολιβαδιώτης γαμπρός του Μάρκου Μπότσαρη καθώς παντρεύτηκε την αδελφή του Δέσπω.

Μετά την καταστροφή της Νάουσας  το 1822, τα στρατεύματα του Εμπού Λουμπούτ, επιδόθηκαν σε συστηματική καταστροφή των χωριών του Βέρμιου μεταξύ των οποίων και το Ξηρολίβαδο. Όσοι γλίτωσαν από τον άγριο θάνατο σύρθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.

Έτσι  όταν οι πρόγονοι των σημερινών βλαχόφωνων κατοίκων εγκαταστάθηκαν στο Ξηρολίβαδο, ο παλιότερος οικισμός ήταν έρημος και ερειπωμένος. Το όνομα Ξηρολίβαδο διατήρησαν και οι κτηνοτρόφοι μετά την εγκατάσταση τους στο Βέρμιο, προερχόμενοι από τα βλαχοχώρια της Πίνδου.

Ένας χειμωνιάτικος πίνακας σαν από ταινία ξεπροβάλλει μπρος τα μάτια μας. Αφήσαμε τα αυτοκίνητα, μια  ομορφιά  μια ησυχία μας τύλιξε.

Στην καρδιά αυτού του σκηνικού η σκηνοθέτης φύση φιλοτέχνησε για αιώνες τώρα ένα απίθανο ζωγραφικό πίνακα με εικόνες και αισθήσεις.

Μάρτυρες αυτής της πανέμορφης σκηνής συνεχίζουμε  μαγεμένοι  να οδοιπορούμε .  Η φύση είναι εδώ άκου τον ψίθυρο της….!

Με το που αφήσαμε τα αυτοκίνητα   και χωρίς να το καταλάβουμε γρήγορα βρεθήκαμε μέσα σε πυκνό δάσος.  Μονοπάτι πλημμυρισμένο από τη δροσιά της νύχτας ορειβατούμε απαλά σε αυτή την ηρεμία της φύσης. Τώρα ψιχαλίζει αθόρυβα……!

Το μονοπάτι ανεβαίνει ομαλά μέσα από  δάσος πεύκων,  πεσμένα φύλλα και απόλυτη ησυχία.

Μια κουκουβάγια, φωλιασμένη στο βαθούλωμα του κορμού μιας γέρικης οξιάς – έβγαζε που και που κάποια πένθιμη κραυγή, σα να θρηνούσε την νύχτα που έφυγε.

Η εικόνα που απλώνεται γύρω μας διαφέρει ελάχιστα από τους πρώτους οδοιπόρους βλάχους που ήρθαν από τα Γρεβενά το 1840.

Σταματώ, αφουγκράζομαι την ησυχία του δάσους. Μόλις που ακούγεται ο αέρας, σβήνω την αναπνοή μου, χαλαρώνω το σώμα και τις αισθήσεις μου και αφήνομαι. έστω για λίγα λεπτά.

Ορειβατούμε στην  ομαλή  βουνοπλαγιά σε δασικό δρόμο,  βαθιές ανάσες βήματα αργά.  

Συνεχίζουμε σε δασικό δρόμο.

Η ώρα περνά γρήγορα στην αγκαλιά της γοητευτικής φύσης. Χρώματα  ζωντανά σκιές που αλλάζουν κάθε στιγμή, δεν μας αφήνουν περιθώρια να αναλογισθούμε τα προβλήματα και τις έννοιες της καθημερινότητας. Τώρα μονοπάτι ανηφορικό μόνοι εμείς και η ησυχία του δάσους, πεύκα και οξιές.

Οδοιπορούμε για περισσότερο από 30 λεπτά της ώρας, φτάσαμε σε  σταυροδρόμι, σε ξέφωτο γυμνό από δένδρα, μόνο χαμηλή βλάστηση και θάμνοι.

Πήραμε το μονοπάτι  και αμέσως περνάμε απέναντι στην βουνοπλαγιά που έχει πορεία προς την κορυφή, συνεχίζουμε σε γυμνή ανηφορική πλαγιά, ορειβατούμε  δίπλα και  μέσα από τις  κατάφυτες πλαγιές του.

Με την συνοδεία κάποιων πουλιών συνεχίζουμε. Οι αχτίνες του ήλιου που απλώνονται για λίγο χρονικό διάστημα και σκεπάζουν με τα φωτεινά τους χρώματα τα πάντα τριγύρω μας δημιουργούν ένα αίσθημα αισιοδοξίας.

Πήραμε την βουνοπλαγιά με και χωρίς καθόλου ορειβατικά σημάδια, δεκάδες κοχύλια –σαλιγκάρια του βουνού στην πρωινή δροσιά μαζί με  αγριόχορτα  μας  καλωσορίζουν.

Μετά από μια επίμονη και επίπονη ανηφορική διαδρομή φθάσαμε στην κορυφή,

Από εδώ ψηλά θέα απεριόριστη.

Τριγύρω μας οι άλλες βουνοκορφές.

Το τραγούδι του κούκου  μας οδηγεί  απαλά στο μονοπάτι της επιστροφής, η επιστροφή γίνεται από την άλλη πλευρά της βουνοπλαγιάς. Μέσα από πυκνό δάσος πεύκων  απέραντης δροσιάς συνεχίζουμε την κατάβαση.

Ο γυρισμός τώρα γίνεται από τον δασικό δρόμο.

Ο ήλιος μας ακολουθεί  λαμπερός , ζέσταινε μεσουρανώντας τα πρόσωπα των ορειβατών.

Δεκάδες πουλιά συνεχίζουν αδιάκοπα την μελωδία τους. Τα αγριολούλουδα ( κρόκοι και πρίμουλες ) μας χαρίζουν συναισθήματα χαράς και μας υπενθυμίζουν ότι ο χειμώνας  είναι ακόμη εδώ.

Μαγευτική η σημερινή μας περιπλάνηση σαν μηχανή που σε οδηγεί πίσω στο χρόνο, στην εποχή που το Ξηρορολίβαδο ήταν σταυροδρόμι  καραβανιών .

Η φύση είναι εδώ αφιερώστε της  λίγο χρόνο για να ακούσετε τον ψίθυρο της όλες τις ώρες της ημέρας.

Επιστροφή στην τσιμεντένια πόλη, μεσημέρι και τα καφέ της πόλης γεμάτα από κόσμο.

Άλλη μια διαδρομή , άλλη μια εξόρμηση πήρε τέλος με επιτυχία.!

Για τους Ορειβάτες Βέροιας

Τσιαμούρας Νικόλαος

Με μια ιδιαίτερα συγκινητική και καλλιτεχνικά υψηλού επιπέδου θεατρική βραδιά τίμησε ο Δήμος Ηρωικής Πόλεως Νάουσας την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας (8 Μαρτίου), παρουσιάζοντας με μεγάλη επιτυχία την θεατρική παράσταση «Τίμιες Πόρνες» της συγγραφέως Λένας Τερκεσίδου.

Η παράσταση πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου 7 Μαρτίου 2026, στο κατάμεστο Δημοτικό Θέατρο Νάουσας «Μίκης Θεοδωράκης», προσφέροντας στο κοινό μια δυνατή και βαθιά ανθρώπινη θεατρική εμπειρία, αφιερωμένη στους αγώνες, την αξιοπρέπεια και τη δύναμη της γυναίκας.

Το έργο παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία από «Το Θέατρο της Ημέρας» κατά τη θεατρική περίοδο 2025–2026 (Οκτώβριος – Νοέμβριος), ενώ ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η συμμετοχή της Ναουσαίας ηθοποιού Κρυσταλλίας Κεφαλούδη, η οποία πρωταγωνιστεί στην παράσταση.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν από πλευράς επισήμων οι Αντιδήμαρχοι Νάουσας κ.κ. Ταμάρα Λογγινίδου, Αντώνης Μπέζος και Χριστίνα Ράλλη, καθώς και Δημοτικοί και Τοπικοί Σύμβουλοι, εκπρόσωποι φορέων της πόλης και πλήθος πολιτών που γέμισαν το θέατρο, αποδεικνύοντας το έντονο ενδιαφέρον της τοπικής κοινωνίας για πολιτιστικές δράσεις με ουσιαστικό κοινωνικό μήνυμα.

Το έργο βασίζεται σε αληθινές ιστορίες που περιλαμβάνονται στο ομότιτλο βιβλίο της Λένας Τερκεσίδου, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ωκεανός», και προσεγγίζει με ιδιαίτερη ευαισθησία το εξαιρετικά επίκαιρο ζήτημα της βίας και της επιβολής εξουσίας κατά των γυναικών, ένα φαινόμενο που δυστυχώς εξακολουθεί να απασχολεί έντονα τη σύγχρονη κοινωνία.

Η συγγραφέας αντιμετωπίζει τις ηρωίδες της — γυναίκες καθημερινές, γυναίκες ανάμεσά μας — με βαθιά κατανόηση και ανθρωπιά, επιχειρώντας να διεισδύσει στον ψυχισμό τους και να αναδείξει τις κοινωνικές και προσωπικές συνθήκες που τις οδήγησαν στις δύσκολες επιλογές της ζωής τους. Παράλληλα, στο έργο παρουσιάζονται πρόσωπα που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο επηρέασαν τη μοίρα τους, αλλά και μορφές που στάθηκαν δίπλα τους, προσφέροντας στήριξη και ελπίδα για επούλωση των τραυμάτων τους.

Τη σκηνοθεσία της παράστασης υπογράφει η Ανδρομάχη Μοντζολή, ενώ την πρωτότυπη μουσική και τα τραγούδια έχει δημιουργήσει ο γνωστός καλλιτέχνης Γιάννης Ζουγανέλης, συμβάλλοντας καθοριστικά στη συναισθηματική ένταση και τη δραματουργική εξέλιξη του έργου.

Οι ηθοποιοί Μάρα Δαρμουσλή και Κρυσταλλία Κεφαλούδη (αλφαβητικά), που ενσαρκώνουν τις ηρωίδες της παράστασης, «συναντώνται» μέσα από τις προσωπικές τους ιστορίες σε έναν κοινό ψυχικό βιότοπο, αναζητώντας τη φωνή τους και διεκδικώντας τη δύναμη και την αξιοπρέπειά τους.

Πρόκειται για ένα έργο-μαρτυρία και ταυτόχρονα ένα έργο-καταγγελία, γεμάτο από έντονα και αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα, όπου η ευαισθησία και οι λεπτές αποχρώσεις της ερμηνείας των ηθοποιών δημιουργούν μια δυνατή θεατρική εμπειρία. Η αφήγηση ξετυλίγεται μπροστά στον θεατή με έντονα κινηματογραφικά στοιχεία, ενισχύοντας την ατμόσφαιρα και την δραματική ένταση της παράστασης.

Η συγκεκριμένη πολιτιστική εκδήλωση αποτέλεσε μια συμβολική και ουσιαστική αφιέρωση στην Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, αναδεικνύοντας μέσα από την τέχνη τη σημασία της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας απέναντι σε ζητήματα ισότητας, αξιοπρέπειας και προστασίας των δικαιωμάτων των γυναικών.

Ταυτότητα της παράστασης

Συγγραφέας: Λένα Τερκεσίδου

Σκηνοθεσία – Σκηνικά – Κοστούμια: Ανδρομάχη Μοντζολή

Μουσική – Τραγούδια: Γιάννης Ζουγανέλης

Κινηματογραφικά αποσπάσματα: Γιάννης Κάσσης

Φωτισμοί: Γιώργος Σηφάκης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Ελένη Καταλιακού

Πρωταγωνιστούν (αλφαβητικά):

Μάρα Δαρμουσλή

Κρυσταλλία Κεφαλούδη

Στα κινηματογραφικά στιγμιότυπα συμμετέχουν:

Χριστίνα Αλεξανιάν

Αλέξανδρος Μπουρδούμης

Βύρων Κολάσης

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε ο κύκλος ενημερωτικών ομιλιών που πραγματοποιήθηκε στα ΚΑΠΗ των Δημοτικών Κοινοτήτων, σε συνεργασία με την 3η ΥΠΕ ΗΜΑΘΙΑΣ και με το Κέντρο Υγείας Νάουσας.
Η τελευταία ομιλία για την Στοματική Υγεια στην ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026 στο ΚΑΠΗ Στενημάχου, σηματοδοτώντας την ολοκλήρωση μιας σειράς δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μελών των ΚΑΠΗ σε θέματα υγείας και πρόληψης.
Στόχος των δράσεων ήταν η έγκυρη ενημέρωση των ηλικιωμένων συμπολιτών μας και η προαγωγή της πρόληψης και της φροντίδας της υγείας. Η συμμετοχή των μελών των ΚΑΠΗ ήταν ιδιαίτερα σημαντική, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον τους για ζητήματα που αφορούν την υγεία και την ποιότητας ζωής.
Ο Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Προστασίας ,Αλληλεγγύης και Εθελοντισμού έκφράζει  τα Θερμά του ευχαριστώ  προς το Κέντρο Υγείας Νάουσας την Κα Παπαγιαννη Αγγελική, Διευθυντρια του ΚΥ.ΝΑΟΥΣΑΣ και τους επαγγελματίες υγείας που συμμετείχαν, τον Οδοντίατρο κο Πέτρο Μιλη και τη Νοσηλεύτρια του ΚΥ. κα Λαπαβίτσα Αφροδίτη για τη συνεργασία και την πολύτιμη συμβολή τους στην υλοποίηση των ενημερωτικών αυτών δράσεων.
Η συνέχιση αντίστοιχων πρωτοβουλιών αποτελεί βασική προτεραιότητα, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης και της ενημέρωσης των πολιτών. Ευχαριστούμε ολους όσους τίμησαν με την παρουσία τους τις δράσεις προαγωγης υγείας στην ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ.

Του Δρ. Κωνσταντίνου Π. Μπαλωμένου

Πολιτικός Επιστήμονας – Διεθνολόγος

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν δεν αποτελεί μια ακόμη περιφερειακή κρίση.

Η ανεξέλεγκτη κλιμάκωσή του, σε συνδυασμό με τα χαρακτηριστικά ιδεολογικής και θρησκευτικής αντιπαράθεσης που προβάλλει η Τεχεράνη, σηματοδοτεί βαθιές αλλαγές στο ήδη ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής, με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, την ασφάλεια και στους συσχετισμούς ισχύος του διεθνούς συστήματος.  

Άξιο ιδιαίτερης προσοχής είναι το γεγονός ότι αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής αλλά και της Ευρώπης, χωρίς να το επιδιώκουν, έχουν ήδη καταστεί μέρος της σύγκρουσης,είτε λόγω της παρουσίας στρατιωτικών βάσεων των ΗΠΑ στην επικράτειά τους, είτε λόγω της εμπλοκής τους σε επιχειρήσεις ασφάλειας και προστασίας της ναυσιπλοΐας, είτε εξαιτίας της γεωπολιτικής τους θέσης.

Επιπλέον, η ένταση που καταγράφεται σε κρίσιμες ενεργειακές και ναυτιλιακές οδούς όπως τα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την κινητοποίηση στρατιωτικών δυνάμεων σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, δείχνει ότι η σύγκρουση αποκτά πλέον ευρύτερα περιφερειακά χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, η αξιοποίηση από το Ιράν ένοπλων οργανώσεων, όπως η Χεζμπολάχ, οι οποίες λειτουργούν ως αντιπρόσωποί του (proxies), δημιουργεί ένα περιβάλλον ασύμμετρων απειλών,καθιστώντας τον πόλεμο ακόμη πιο σύνθετο, απρόβλεπτο και πιθανόν μακράς διάρκειας.

Θα πρέπει να επισημανθεί επίσης, ότι ο πόλεμος αυτός δεν επηρεάζει μόνο τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, αλλά έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου.  

Συγκεκριμένα, οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αποτελούν ήδη απτές συνέπειες της σύγκρουσης, με επιπτώσεις που αγγίζουν όχι μόνο την ευρωπαϊκή, αλλά και την παγκόσμια οικονομία, ενώ επηρεάζουν και την πολιτική σταθερότητα σε αρκετές χώρες.

Μέσα σε αυτό το ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρεί ότι βρίσκεται εκτός του πεδίου επιπτώσεων ή πολύ μακριά από το επιχειρησιακό πεδίο του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η επίθεση που δέχτηκε από ιρανικά drones η Βρετανική Βάση στην Κύπρο αποδεικνύει του λόγου το αληθές, υπογραμμίζοντας ότι η γεωγραφική εγγύτητα και η στρατηγική θέση της Ελλάδας σε συνδυασμό με τη συμμετοχή της σε διεθνείς οργανισμούς και τη στρατηγική της σχέση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, την καθιστούν αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης περιφερειακής αναταραχής.

Το κρίσιμο ερώτημα, δεν είναι αν η Ελλάδα επηρεάζεται από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή.

Αυτό είναι ήδη δεδομένοκαι δεν περιορίζεται στο ενδεχόμενο άμεσου στρατιωτικού πλήγματος σε κρίσιμες υποδομές, όπως η Βάση της Σούδας.

Οι επιπτώσεις του πολέμου εκδηλώνονται ήδη στην ελληνική, ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία, στην ενέργεια, στη ναυτιλία και στην ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, ενώ η μεταβολή των γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο είναι βέβαιο, ότι θα  αναδιαμορφώσει τους συσχετισμούς ισχύος στην περιοχή.

Συνεπώς, το πραγματικό ερώτημα για την Ελλάδα, είναι το πώς θα διαχειριστεί τις συνέπειες του πολέμου και ποιες στρατηγικές θα επιλέξει για να προστατεύσει τα εθνικά της συμφέροντα και να ενισχύσει τη θέση της στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Υπό την ανωτέρω οπτική, η Ελλάδα καλείται αφενός να παραμείνει αξιόπιστος σύμμαχος της Δύσης και παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή, αφετέρου να διασφαλίσει ότι δεν θα μετατραπεί σε πεδίο κλιμάκωσης ή στόχο ασύμμετρων απειλών.

Οι βασικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή για την Ελλάδα  εκτείνονται από την ασφάλεια και την οικονομία έως τη ναυτιλία και τη διαχείριση περιφερειακών πιέσεων, που επηρεάζουν τόσο την κοινωνική σταθερότητα όσο και τη διεθνή θέση της χώρας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πιθανότητα μιας μικρής κλίμακας επίθεσης ή δολιοφθοράς σε πολιτικές και στρατιωτικές υποδομές όπως στη Σούδα ή την Αλεξανδρούπολη δεν μπορεί να αγνοηθεί, ωστόσο η πιθανότητά της παραμένει περιορισμένη χάρη στα αυστηρά μέτρα ασφάλειας και την εγρήγορση των αρμόδιων αρχών.

Παράλληλα, ελλοχεύει ο κίνδυνος τρομοκρατικών ενεργειών ή οργανωμένων κυβερνοεπιθέσεων με στόχο κρατικά δίκτυα, ενεργειακές υποδομές, μεταφορές ή ακόμη και στρατιωτικά συστήματα.

Όπως ήδη αναφέρθηκε, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει άμεσες συνέπειες στο παγκόσμιο εμπόριο και στις θαλάσσιες μεταφορές.

Συνεπώς, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, η διατάραξη των ενεργειακών ροών προς την Ευρώπη και οι αλλαγές δρομολογίων, σε συνδυασμό με την αύξηση του κόστους μεταφοράς και logistics, είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσουν τόσο την ελληνική ναυτιλία όσο και συνολικά την οικονομική δραστηριότητα στη χώρα.

Η αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου αναμένεται επίσης να επηρεάσει τον ελληνικό τουρισμό, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας.

Παράλληλα, σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης του πολέμου ή αποσταθεροποίησης κρατών της περιοχής, η Ελλάδα είναι πιθανό να βρεθεί εκ νέου αντιμέτωπη με αυξημένες μεταναστευτικές ροές, τις οποίες θα κληθεί να διαχειριστεί αποτελεσματικά, ώστε να διατηρηθεί η εσωτερική ασφάλεια και να αποφευχθούν περιστατικά κοινωνικής έντασης.

Τέλος, η πιθανή αναδιαμόρφωση των συσχετισμών ισχύος στο γεωπολιτικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου, σε συνδυασμό με την γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας και τη στρατηγική της σχέση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ενδέχεται να προκαλέσει αντιδράσεις από την Τουρκία, γεγονός που προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στο ήδη σύνθετο περιφερειακό περιβάλλον.

Ωστόσο, η ανάλυση των ανωτέρω επιπτώσεων δεν αρκεί από μόνη της για να κατανοήσουμε πλήρως τη σημασία των εξελίξεων στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι κάθε μεγάλη γεωπολιτική αλλαγή δημιουργεί ταυτόχρονα κινδύνους, αλλά και στρατηγικές ευκαιρίες για τα κράτη που μπορούν να προσαρμοστούν έγκαιρα στις νέες συνθήκες.

Υπό το πλαίσιο αυτό, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ανέδειξε ήδη ένα σημαντικό κενό στρατηγικής στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας, το οποίο δημιουργεί προϋποθέσεις για μια πιο ενεργή και στοχευμένη ελληνική στρατηγική.

Η Ε.Ε. εμφανίζεται για ακόμη μία φορά χωρίς ενιαία στρατηγική προσέγγιση απέναντι σε μια μεγάλη διεθνή σύγκρουση, γεγονός που αναδεικνύει τις δομικές αδυναμίες της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας και εξωτερικής πολιτικής και δημιουργεί ένα κενό στην περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τις αρχικές επιφυλάξεις και την προσπάθεια διατήρησης πολιτικής απόστασης από τη σύγκρουση, οι τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις—Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Γερμανία—προχώρησαν σε αναπροσαρμογή των θέσεών τους υπό το βάρος των εξελίξεων στο πεδίο του πολέμου και της επέκτασης των απειλών από το Ιράν.

Παράλληλα, η στάση της Τουρκίας ανέδειξε μια διαφορετική στρατηγική επιλογή.

Η Άγκυρα καταδίκασε τόσο τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ όσο και τα αντίποινα του Ιράν, ενώ απαγόρευσε τη χρήση του εναέριου, χερσαίου και θαλάσσιου χώρου της για επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Το συνδυασμένο αποτέλεσμα αυτών των διαφοροποιημένων στάσεων δημιουργεί ένα παράθυρο στρατηγικής ευκαιρίας για την Ελλάδα, επιτρέποντάς της να αναδείξει τον περιφερειακό της ρόλο και να προωθήσει πιο συνεκτικές και ολοκληρωμένες πολιτικές ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ειδικότερα, η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, με σταθερό προσανατολισμό στη Δύση και στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία και το Ισραήλ μπορεί να διαδραματίσει έναν πιο ενεργό ρόλο ως πυλώνας σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο αυτό, αξιολογείται ως σωστή και ιδιαίτερης σπουδαιότητας η απόφαση του Πρωθυπουργού κ. Κυριάκου Μητσοτάκη να αποστείλει δύο φρεγάτες του Π.Ν. και τέσσερα αεροσκάφη F16 για την προστασία της Κύπρου, συμβάλλοντας στην αποτροπή πιθανών απειλών σε βάρος των στρατιωτικών και κρίσιμων υποδομών του νησιού.

Ανταποκρινόμενη στο αίτημα για την αντιμετώπιση των αυξημένων απειλών στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ελλάδα με την κίνηση αυτή εκφράζει έμπρακτα την αλληλεγγύη της προς τον αδελφό Κυπριακό λαό και τη στήριξή της προς ένα βασικό σύμμαχο και εταίρο.

Παράλληλα, αναδεικνύει τον ρόλο της ως ουσιαστικού εγγυητή της ασφάλειας της Κυπριακής Δημοκρατίας και στέλνει σαφές μήνυμα, ότι είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τόσο τα δικά της εθνικά συμφέροντα όσο και εκείνα των συμμάχων της σε μια κρίσιμη συγκυρία για την περιφερειακή ασφάλεια.

Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, η Ελλάδα επιβεβαιώνει ότι διαθέτει τη βούληση αλλά και την επιχειρησιακή ικανότητα να αναλαμβάνει ενεργό ρόλο σε ζητήματα ασφάλειας που υπερβαίνουν τα στενά όρια της εθνικής της επικράτειας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός ισχυρότερου αποτρεπτικού πλαισίου στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει και την γεωπολιτική σημασία των ελληνικών υποδομών και ιδιαίτερα των στρατιωτικών εγκαταστάσεων που συνδέονται με το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτά ο ρόλος της βάσης της Σούδας στην Κρήτη, ιδίως στη σημερινή συγκυρία που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται και η στρατηγική αξιοποίηση  κρίσιμων υποδομών καθίσταται κρίσιμο στοιχείο για τη σταθερότητα της περιοχής.

Η αυξανόμενη αξιοποίηση της βάσης από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ αποδεικνύει ότι η Σούδα  λειτουργεί πλέον ως ένας από τους βασικούς κόμβους στρατηγικής υποστήριξης στη Νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας, ενισχύοντας τη σημασία της χώρας στο συνολικό σύστημα ασφάλειας της Δύσης για επιχειρήσεις επιτήρησης, υποστήριξης και προβολής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Επίσης, αποτυπώνει την αξία που έχει για τους συμμάχους η γεωγραφική θέση της Ελλάδας στο
σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής.

Η εξέλιξη αυτή, πέρα από την αποτρεπτική της διάσταση, μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική ισχύ της Ελλάδας τόσο εντός της Συμμαχίας όσο και στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών συζητήσεων για την άμυνα και την ασφάλεια.

Οι επιπτώσεις του πολέμου στον τομέα της ενέργειας δημιουργεί νέα δεδομένα επίσης, για το ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην ευρύτερη περιοχή.  

Συγκεκριμένα, η Ελλάδα αποκτά μια μοναδική ευκαιρία να αναδειχθεί σε πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και σταθερότητας για τη Δύση και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αναλαμβάνοντας ρόλο κρίσιμου ενεργειακού διαμετακομιστικού κόμβου, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενεργειακής αυτονομίας και ανεξαρτησίας.

Επιπλέον, η αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή καθιστά ακόμη πιο σημαντικές τις περιφερειακές συνεργασίες που έχει αναπτύξει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια με κράτη της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Η εμβάθυνση αυτών των συνεργασιών μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός πλέγματος ασφάλειας και σταθερότητας που θα λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε αναθεωρητικές ή αποσταθεροποιητικές δυνάμεις.

Τέλος, η συγκυρία αυτή προσφέρει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να ενισχύσει τη διεθνή της εικόνα ως χώρας που λειτουργεί με στρατηγική συνέπεια, αξιοπιστία και σταθερότητα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.

Αυτές οι ευκαιρίες όμως, δεν αξιοποιούνται από μόνες τους, αλλά απαιτούν ένα σαφές και πολυδιάστατο στρατηγικό σχέδιο, το οποίο θα συνδυάζει την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας με την ενεργή διπλωματική παρουσία και την αξιοποίηση των γεωπολιτικών της πλεονεκτημάτων.

Υπό αυτό το πλαίσιο, η πρώτη προτεραιότητα της Ελλάδαςαφορά την περαιτέρω ενίσχυση της εθνικής άμυνας και την προστασία κρίσιμων υποδομών, ιδιαίτερα εκείνων που συνδέονται με συμμαχικές επιχειρήσεις, αλλά και με ενεργειακές ή διαμετακομιστικές δραστηριότητες στρατηγικής σημασίας.

Παράλληλα, η Ελλάδα χρειάζεται να εντείνει τη διπλωματική της δράση σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, προωθώντας πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και θα αναδείξουν τον ρόλο της χώρας ως αξιόπιστου συνομιλητή και παράγοντα σταθερότητας και ασφάλειας.

Δεδομένου ότι επιχειρείται από πολλά κράτη της Μέσης Ανατολής αλλά και της Τουρκίας να αναβαθμίσουν τον ρόλο τους μέσω πρωτοβουλιών αποκλιμάκωσης και διαμεσολάβησης, η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί μεθοδικά και να αξιοποιήσει την αξιοπιστία που διαθέτει εντός της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, προωθώντας πρωτοβουλίες που θα ενισχύουν τη διπλωματία και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συγκεκριμένα, η χώρα μπορεί να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού πλαισίου διαχείρισης της κρίσης, αναλαμβάνοντας ρόλο συντονισμού και πολιτικής πρωτοβουλίας, γεγονός που θα ενισχύσει περαιτέρω το γεωπολιτικό της αποτύπωμα και θα περιορίσει τα περιθώρια άλλων περιφερειακών δυνάμεων να μονοπωλήσουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή.

Ταυτόχρονα, η αξιοποίηση των περιφερειακών συνεργασιών, η εμβάθυνση των στρατηγικών σχέσεων με χώρες της περιοχής και η ενδυνάμωση της ενεργειακής και αμυντικής συνεργασίας μπορούν να μετατρέψουν την παρούσα συγκυρία από περίοδο κινδύνων σε περίοδο γεωπολιτικής αναβάθμισης για την Ελλάδα.

Τέλος, σε αυτή την δύσκολη και ιδιαίτερα επικίνδυνη συγκυρία για τη διεθνή ασφάλεια, είναι κρίσιμο η Ελλάδα να διατηρήσει την εσωτερική της σταθερότητα και να ενισχύσει την εθνική της ανθεκτικότητα.

Δεδομένου ότι η ανθεκτικότητα ενός κράτους δεν εξαρτάται μόνο από τη στρατιωτική του ισχύ αλλά και από τη συνοχή της κοινωνίας, την αποτελεσματικότητα των θεσμών και την ικανότητα διαχείρισης κρίσεων, η προετοιμασία για την αντιμετώπιση υβριδικών και κάθε μορφής απειλής –σε συνδυασμό με την έγκαιρη ενημέρωση και ψυχολογική προετοιμασία της κοινής γνώμης- αποτελεί βασική  προϋπόθεση για τη διατήρηση της εθνικής ασφάλειας.

Εν κατακλείδι, για την Ελλάδα, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελεί ταυτόχρονα απειλή και ευκαιρία.

Απειλή,διότι η κλιμάκωση των πολεμικών επιχειρήσεων δημιουργούν αυξημένους κινδύνους για την ασφάλεια, την οικονομία και τη σταθερότητα στην περιοχή, απαιτώντας ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και ικανότητα διαχείρισης πολλαπλών κρίσεων σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον. Ευκαιρία, διότι για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια η γεωγραφική θέση της χώρας, οι στρατηγικές της συνεργασίες και η αξιοπιστία της εντός της Δύσης συνθέτουν ένα πλαίσιο που μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική γεωπολιτική αναβάθμιση.

Υπό το πρίσμα αυτό, αν η Ελλάδα συνεχίσει να κινείται με συνέπεια, στρατηγικό σχεδιασμό και εθνική ενότητα, μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το κρίσιμο ζητούμενο για την Ελλάδα επομένως, δεν είναι απλώς να παρακολουθεί τις εξελίξεις, αλλά να συμμετέχει ενεργά δίπλα σε αυτούς που τις διαμορφώνουν.

Στη σημερινή διεθνή πραγματικότητα, της αυξημένης γεωπολιτικής ρευστότητας που το διεθνές δίκαιο υποχωρεί έναντι του δικαίου του ισχυρού, η ισχύς ενός κράτους δεν καθορίζεται μόνο από τις επιχειρησιακές δυνατότητές του.

Καθορίζεται κυρίως, από την ικανότητά του να αντιλαμβάνεται εγκαίρως τις αλλαγές και να τοποθετείται στρατηγικά μέσα σε αυτές.

Και αυτή ακριβώς είναι η πρόκληση, αλλά και η ιστορική ευκαιρία που καλείται να διαχειριστεί η Ελλάδα.

Να μετατρέψει τη γεωγραφική της θέση, τις συμμαχίες της και την αξιοπιστία της σε πραγματικό στρατηγικό κεφάλαιο, καθιστώντας την χώρα πυλώνα ασφάλειας, σταθερότητας και επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο, ικανή να διαμορφώνει τις εξελίξεις αντί να τις ακολουθεί.